• 22 lutego 1857 r. – urodził się Robert Baden-Powell. Dzień 22 lutego obchodzony jest na całym świecie jako Dzień Myśli Braterskiej.
• 1907 r. – początki skautingu w Anglii. W lipcu odbył się pierwszy obóz na wyspie Brownsea w hrabstwie Dorset.
• 1910 r. – założenie harcerstwa w Polsce przez Aleksandra i Olgę Małkowskich
• 1911 r. – założenie 16WDH Trzej przedstawiciele patriotycznej młodzieży warszawskiej, Jerzy Wądołkowski, Piotr Olewiński i niezależnie od nich Janusz Rudnicki, założyli w Szkole Realnej w Warszawie (późniejsze Gimnazjum i Liceum im. S. Staszica) drużyny skautowe. Początkowo grupy te działały samodzielnie i w konspiracji (czas rozbiorów), po pewnych czasie nawiązały jednak kontakty i organizowały wspólne wycieczki i ćwiczenia. Wreszcie połączyły się w jedną Drużynę Skautową Zawiszy Czarnego.
• 1925 r. – Nadanie krajek Odbyła się pierwsza Choinka Drużyny, tzn. spotkanie harcerzy z byłymi harcerzami (zwanymi Zawiszakami) oraz KPH. Tradycja corocznej Choinki trwa w Drużynie do dziś. W tym też roku ustaliły się tradycyjne elementy munduru szesnastkowego – łowicka krajka (według legendy – otrzymana za pomoc w czasie powodzi od mieszkańców ziemi łowickiej) oraz kostki góralskie noszone na otokach rogatywek (według legendy – otrzymane od ludności Podhala za pomoc w gaszeniu pożaru). Wprowadzono także stosowaną do dziś karę menażki. Drużynie przewodził wówczas dh Zygmunt Wierzbowski – „Zyg”, reformator i uzdrowiciel Szesnastki.
• 1944 r. – Potwierdzenie przystąpienia Szesnastki do Szarych Szeregów. Miało to miejsce dopiero w lipcu 1944 roku, ale już od początku tego roku rozpoczęto dostosowywać organizację Drużyny do struktury Szarych Szeregów. Szesnastkę podporządkowano Blokowi „Prochownia” (Okręg Ochota), którego komendantem był hm. Stefan Mirowski. Zorganizowano drużynę BS (Bojowe Szkoły), w której skład weszli wszyscy zastępowi, zaś reszta Drużyny utworzyła w ramach organizacji „Z” („Zawisza”) Rój (hufiec) „Sulima” pod wodzą Michała Woynicz-Sianożęckiego. W czerwcu zorganizowano obóz dla zastępowych, zaś w lipcu obóz zastępami. W czasie Powstania Warszawskiego Szesnastka pełniła służbę w patrolu sanitarnym na Ochocie oraz w grupie bojowej w Śródmieściu. Uczestniczono w działaniach zbrojnych i wspierających (zaopatrzenie, prace inżynieryjne, łączność itp.). W trakcie przebijania się przez oddziały niemieckie 2 sierpnia poległo w Pęcicach pod Warszawą trzech patrolowych Szesnastki. Do wielkich wyczynów Zawiszaków w trakcie Powstania należało przejście przez braci Przewłockich („Jacek” i „Placek”) w ciągu 20 godzin kanałami na Czerniaków i od Wilanowa do lasów Chojnowskich z rozkazami, a z powrotem z meldunkami. Wyczyn te powtórzył sam „Placek”; za akcję tę bracia otrzymali Krzyże Walecznych. Najtragiczniejszym wydarzeniem była śmierć drużynowego Michała Woynicz-Sianożęckiego oraz innych Zawiszaków w wyniku wybuchu czołgu-pułapki na Starówce (13 sierpnia). Drużyna uczestniczyła w obronie budynku Gimnazjum im. S. Staszica przy Placu Politechniki, w którym zginęło dwóch harcerzy, a kilku innych odniosło rany. Zawiszacy walczyli także w oddziałach powstańczych na terenie Warszawy oraz w okolicznych lasach. Po kapitulacji Powstania kilku Zawiszaków weszło w skład zorganizowanego przez „Placka” Przewłockiego zastępu harcerskiego działającego konspiracyjnie w Krakowie. W czasie wojny poległo ogółem ponad 80 Zawiszaków
• 1949-1957 r. – działalność Szesnastki w konspiracji
• 1968 r. – w kościele pw. św. Jacka w Warszawie wmurowano tablicę pamiątkową poświęconą harcerzom Szesnastki walczącym i poległym za Ojczyznę i ideały harcerskie w latach 1914 – 1945
• 1989 r. – powstanie Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej
• 2007 r. – podział Szesnastki na „Sulimę” i „Grunwald”
• 1 października 2022 r. – utworzenie Dziewiątki z 16 WDH „Grunwald”
• 1 października 2023 r. – uznanie Stanisława Skalskiego jako patrona drużyny, przyjęcie proporca drużyny
• 2024 r. – założenie 9 Warszawskiej Gromady Zuchów „Zakon Obrony Żywiołów”
Drużyna posiada patrona, jest nim generał brygady pilot Stanisław Skalski.
Nadanie patrona odbyło się 1 października 2023 roku w parku Forty Korotyńskiego. Rozkaz przeczytał obecny na miejscu hufcowy phm. Mateusz Kaczkowski.
Kalendarium życia patrona:
27 listopada 1915 r. – urodzenie w Kodymie
maj 1933 r. – zdanie matury
1935 r. – wstąpienie do wojska, kurs pilotażu motorowego w Łucku
1936 r. – początek nauki w Szkole Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie (“Szkoła Orląt”)
1 października 1938 r. – mianowanie na stopień podporucznika
wrzesień 1939 r. – kampania wrześniowa – dowódca klucza w 142. eskadrze myśliwskiej
1 września 1939 r. – atak na samolot rozpoznawczy, pomoc Niemcowi
2 września 1939 r. – pierwsze zestrzelenie
2-4 września 1939 – tytuł pierwszego alianckiego asa ; rekord zestrzeleń podczas kampanii wrześniowej (2 bombowce Dornier Do 17, 2 Hs-126, Junkers Ju 87)
17 września 1939 r. – przekroczenie granicy z Rumunią
27 stycznia 1940 – dotarcie do Anglii
jesień 1940 – bitwa o Anglię
13 lutego – 22 lipca 1943 r. – działalność „Cyrku Skalskiego” w Afryce Północnej
8 czerwca 1947 r. – powrót do Polski
25 lipca 1948 r. – pobyt w areszcie na ul. Rakowieckiej
7 kwietnia 1950 r. – skazanie na śmierć
20 kwietnia 1956 r. – zwolnienie z więzienia
15 września 1988 r. – Skalski mianowany generałem brygady
1989 r. – początek kariery politycznej
12 listopada 2004 r. – śmierć
Miejsca związane z patronem:
ul. Filtrowa – miejsce pojmania generała w 1948 roku
aleja Wyzwolenia 10 – warszawski dom
ul. Rakowiecka 37 – więzienie, w którym przebywał
Kodyma koło Odessy (na dzisiejszej Ukrainie) – miejsce urodzenia
Powązki Wojskowe – miejsce pochówku
Życiorys patrona:
Polski pilot, as myśliwski drugiej wojny światowej, uczestnik bitwy o Anglię. Odznaczony m.in. Krzyżem Złotym i Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari. Stanisław Skalski urodził się 27 listopada 1915 roku w Kodymie koło Odessy. Był jedynakiem. Jego rodzina po odzyskaniu przez Polskę niepodległości przeniosła się do kraju i osiadła w Dubnie. W 1933 roku Skalski zdał maturę i za namową ojca poszedł na Politechnikę Warszawską, którą porzucił później dla Szkoły Nauk Politycznych w Warszawie. Jego prawdziwą pasją było jednak lotnictwo.
Ukończył kurs szybowcowy oraz lotnicze przysposobienie wojskowe. Odbył szkolenie w Szkole Podchorążych Rezerwy Piechoty w Zambrowie, po czym w 1936 roku zaczął się uczyć w Szkole Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie. Skończył także Wyższą Szkołę Pilotażu w 1938 roku. Gdy wybuchła II wojna światowa, służył jako oficer w 142. Eskadrze Myśliwskiej w Toruniu. Wykonując zadania bojowe, stał się najskuteczniejszym polskim lotnikiem kampanii wrześniowej i pierwszym alianckim asem myśliwskim w czasie II wojny światowej. Po 17 września przez Rumunię dotarł do Wielkiej Brytanii. Przeszkolono go na brytyjskich samolotach, po czym wziął udział w bitwie o Anglię w składzie 501. Dywizjonu Myśliwskiego RAF.
W 1941 roku został przeniesiony do 306. Dywizjonu wykonującego misje bojowe nad Europą. Piął się po kolejnych stopniach kariery Polskich Sił Powietrznych zostając między innymi dowódcą eskadry w polskim 316. Dywizjonie. Na początku 1943 roku przeniósł się do północnej Afryki do Polskiego Zespołu Myśliwskiego (Polish Fighting Team), który ze względu na swoją niezwykłą skuteczność (najskuteczniejsza jednostka myśliwska w Afryce Północnej!) został nazwany „Cyrkiem Skalskiego”. Po zakończeniu wojny Anglicy proponowali mu pozostanie na Wyspach, przyjęcie brytyjskiego obywatelstwa oraz posadę wykładowcy. Skalski jednak zdecydował o powrocie do Polski.
W 1947 roku znalazł się nad Wisłą i został przyjęty do Wojska Polskiego. W 1948 roku Stanisława Skalskiego aresztowano pod fałszywym zarzutem szpiegostwa na rzecz Wielkiej Brytanii, był przez lata przetrzymywany w areszcie MBP przy ulicy Rakowieckiej w Warszawie i torturowany. W dniu 7 kwietnia 1950 roku został skazany na karę śmierci w tak zwanym „procesie kiblowym”. Przez rok przebywał w celi śmierci. W 1951 roku na skutek prośby matki pilota prezydent Bolesław Bierut skorzystał z prawa łaski, Bierut postanowił go ułaskawić (zamieniono mu karę na dożywocie). 2 kwietnia 1956 roku Naczelny Sąd Wojskowy uchylił ciążący na nim wyrok i zwolnił go z więzienia i zrehabilitował. W 1957 roku powrócił do wojska w stopniu majora. W 1972 roku na własną prośbę odszedł do rezerwy. W 1991 roku z Chrześcijańskiej Demokracji, a w 1993 r. z Samoobrony bezskutecznie kandydował do Sejmu RP. Działał w ZBOWiDzie i Radzie Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa. Zmarł 12 listopada 2004 roku w domu pomocy społecznej. Jego wspomnienia z okresu kampanii wrześniowej pt. Czarne krzyże nad Polską było wpierw publikowane w odcinkach przez czasopismo „Kierunki”, a w 1957 zostały wydane przez wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej. (źródło: ciekawostkihistoryczne.pl)
Jednej z lilijką drużyny w kolorach bordowym i jaśniejszym bordowym z czarnymi konturami; nazwą drużyny w białym kolorze i fragmentem trójkątnym z kolorem zastępu (nić na pagonie zastępu). Całość na ciemno-granatowym tle.
Drugiej z symbolem/podobizną zwierzęcia zastępu o naturalnych kolorach; nazwą zastępu w dowolnym, estetycznym kolorze i fragmentem trójkątnym z kolorem drużyny (ciemno-granatowym). Całość na tle koloru zastępu (nić na pagonie zastępu).
Artykuł w kronice drużyny powinien zasadniczo w przyjemny do przeczytania sposób odpowiadać na kilka pytań:
Co się stało?
Kiedy?
Gdzie?
Jaki był ogólny przebieg wydarzenia?
Kto był uczestnikiem? Ilu było uczestników?
Jaki jest skutek tego wydarzenia?
Artykuł nie jest relacją! Powinien być napisany w formie bezosobowej (z zewnętrznej perspektywy)!
Wzór:
Tytuł wydarzenia miejsce, data
Treść artykułu.
(stopień, imię i nazwisko autora)
Przykład 1:
Zbiórka sprawozdawczo-wyborcza WHH-y „Zawrat” siedziba Warszawskiej Szesnastki, Warszawa 19 października 2022 .
W pewien deszczowy wieczór października odbyła się zbiórka spawozdawczo-wyborcza naszego hufca. Podczas spotkania dotychczasowy hufcowy hm. Maciej „Sadek” Sadowski HR podsumował dwa lata swojej pracy na tej funkcji. Po żywej dyskusji nad obecnym i przyszłym stanem hufca odbyły się wybory nowego hufcowego Warszawskiego Hufca Harcerzy „Zawrat”, którym przez jednogłośną decyzję obecnych instruktorów został phm. Mateusz „Sopel” Kaczkowski HR. W zbiórce wzięło udział 9 instruktorów WHH-y „Zawrat” oraz komendant Mazowieckiej Chorągwi Harcerzy hm. Jakub Pajkowski. Odchodzącemu hufcowemu dziękujemy za wieloletnią współpracę, a nowemu gratulujemy wyboru i życzymy owocnej pracy pełnej sukcesów!
(pwd. Szymon Kotański)
Przykład 2:
Harcerska droga krzyżowa kościół św. Jakuba, 17 marca 2023
W piątek 17 marca 9 Warszawska Drużyna Harcerzy „Eskadra” spotkała się o godzinie 16:45 aby wziąć udział w mszy świętej w kościele św. Jakuba. Po mszy wraz z harcerzami z Warszawskiej Szesnastki poprowadzili oni drogę krzyżową, po której odbył się krótki apel. W wydarzeniu łącznie wzięło udział 40 osób z hufca „Zawrat” w tym 11 z „Eskadry”.
Każdy ma obowiązek udzielić pierwszej pomocy, od naszej reakcji na wypadek zależy życie drugiego człowieka.
Warto pamiętać, że u osoby, która nie oddycha, a jej krążenie jest niewydolne, mamy tylko 4 minuty na uratowanie jej mózgu przed nieodwracalnymi zmianami, dlatego tak ważna jest znajomość podstawowych zasad pierwszej pomocy. Bierne czekanie nie daje żadnych szans!
Zasady wzywania pomocy:
W pierwszej kolejności poproś głośno o pomoc kogoś, kto przechodzi obok lub stoi i przygląda się.
Możesz zająć się poszkodowanym, a druga osoba może zadzwonić na numer ratunkowy. Jeśli jesteś sam, zadzwoń natychmiast, a dyspozytor pomoże kierować Twoimi działaniami. Mów spokojnie i odpowiadaj ściśle na pytania dyspozytora. Powiedz:
CO! Co się stało (np. wypadek drogowy, ilość poszkodowanych, ich stan)
GDZIE! (adres, nr drogi, charakterystyczne punkty)
KTO! Kto zgłasza wezwanie pomocy – numer telefonu i dane osobowe
PAMIĘTAJ! NIE ODKŁADAJ PIERWSZY SŁUCHAWKI! DYSPOZYTOR ZAWSZE ODKŁADA SŁUCHAWKĘ PIERWSZY
Podstawowe zabiegi ratujące życie
Sprawdź, czy poszkodowany i TY jesteście bezpieczni.
Sprawdź reakcję poszkodowanego – potrząśnij delikatnie za ramię i głośno zapytaj: „Słyszysz mnie, czy wszystko w porządku?”
Jeżeli reaguje:
zostaw poszkodowanego w pozycji w jakiej go zastałeś, pod warunkiem, że nie zagraża mu żadne niebezpieczeństwo, dowiedz się jak najwięcej (od poszkodowanego lub świadków) na temat zdarzenia i wezwij pomoc, regularnie oceniaj jego stan.
Jeżeli nie reaguje:
głośno zawołaj o pomoc, odwrócić poszkodowanego na plecy, po czym udrożnij drogi oddechowe poprzez odgięcie głowy i uniesienie żuchwy.
Utrzymując drożność dróg oddechowych wzrokiem, słuchem i dotykiem oceń, czy występuje prawidłowy oddech. Szukaj oznak życia takich jak szmery oddechowe, staraj się wyczuć ruch powietrza na swoim pliczku.
W pierwszych minutach po zatrzymaniu pracy serca (zatrzymaniu krążenia) poszkodowany może słabo oddychać lub wykorzystywać głośne, niejednoznaczne, pojedyncze westchnięcia. Nie należy ich mylić z prawidłowym oddychaniem. Na ocenę wzrokiem, słuchem i dotykiem przeznacz nie więcej niż 10 sekund. Jeżeli masz jakiekolwiek wątpliwości czy oddech jest prawidłowy, działaj tak, jakby był nieprawidłowy.
Jeżeli oddech jest prawidłowy ułóż poszkodowanego w pozycji bezpiecznej, wyślij kogoś (np. innego świadka zdarzenia) lub sam udaj się po pomoc (wezwij pogotowie).
Jeżeli jesteś sam, zostaw poszkodowanego i sam udaj się wezwać służby ratunkowe, pamiętaj – aby stale kontrolować czynności życiowe poszkodowanego (oddech) oraz chronić go przed utratą ciepła. Sprawdzaj oddech co minutę do czasu przybycia pomocy.
Ogólne zasady udzielania pierwszej pomocy
1. Zadławienia Ciało obce w drogach oddechowych Objawy: – charakterystyczny odruch – ściskanie gardła dłońmi, zaczerwienienie, zasinienie twarzy, – gwałtowne, bezskuteczne, próby dokonania wdechu.
Jeżeli ofiara zadławienia jest w stanie oddychać, rozmawiać lub kaszleć nie należy interweniować.
Pierwsza pomoc: DOROŚLI: Stojąc za osobą ratowaną, obejmij ją silnie oburącz tuż poniżej luków żebrowych i wykonaj 5 – 10 energicznych uciśnięć w kierunku przepony. U osób otyłych lub kobiet ciężarnych stojąc za osobą ratowaną pochyl jej tułów mocno do przodu i uderz dłonią 5 – 10 razy w plecy w okolice międzyłopatkową. DZIECI: Pochylając tułów dziecka ku dołowi, zależnie od jego wieku, przewieszając przez kolano lub opierając na przedramieniu uderz dłonią 5 – 10 w okolicę międzyłopatkową.
2. Zranienia Pierwsza pomoc: – natychmiastowe zatrzymanie krwotoku, – usunięcie z rany ciał obcych (tylko ciał widocznych, których usunięcie nie sprawia trudności), – zabezpieczenie rany przed zakażeniem poprzez oczyszczenie okolicy rany środkiem dezynfekującym (benzyną, eterem, spirytusem lub produktem z zawartością alkoholu) w promieniu 4-5 cm począwszy od brzegów rany na zewnątrz.
UWAGA: Głębokich ran nie należy przemywać żadnymi płynami antyseptycznymi, nie wcierać a jedynie pokryć jałowym opatrunkiem i zabandażować. W przypadku rany zanieczyszczonej obficie przemyć 3% roztworem wody utlenionej, miejsce zranione przykryć wyjałowioną gazą, nałożyć na nią ligninę lub watę, opatrunek zamocować bandażem, przylepcem bądź chustą trójkątną – w zależności od wielkości zranienia. Wszystkich chorych (zranionych) z poważniejszymi uszkodzeniami należy natychmiast kierować do szpitala. Właściwa pomoc lekarska powinna być udzielona do 6-8 godzin od chwili zranienia. UWAGA: Ranny, którego rany są zanieczyszczone ziemią lub kurzem powinien obowiązkowo otrzymać surowicę przeciw tężcową
3. Krwotoki Krwotokiem nazywamy szybki i obfity wylew krwi z uszkodzonego naczynia krwionośnego. „Skąpe” wypływanie krwi w tempie wolnym nazywamy krwawieniem.
Upływ krwi z tętnic zatrzymuje się doraźnie poprzez: – ucisk krwawiącego naczynia palcami, tętnice przyciska się do kości powyżej miejsca zranienia, a przy krwotokach z tętnicy szyjnej i skroniowej, poniżej miejsca zranienia, – doraźnie zatrzymać krwawienie (uciskając palcami), posiadając apteczkę możemy położyć kilkakrotnie złożony opatrunek jałowej gazy i mocno zabandażować.
UWAGA: Nasiąkniętego krwią opatrunku nie należy usuwać a jedynie okryć czystym nałożonym na wierzch. Należy pamiętać, że opaski uciskowe nakładane na kończynę powyżej miejsca zranienia grożą uszkodzeniem tkanek miękkich, naczyń krwionośnych i nerwów. Zaopatrzenie krwawiącej rany należy zawsze dokonywać w jednorazowych rękawiczkach ochronnych. KRWAWIENIE Z NOSA: w razie krwawienia z nosa należy przyjąć pozycję siedzącą z głową pochyloną do przodu, skrzydełka nosa delikatnie ścisnąć dwoma palcami przez okres minimum 10 minut. Jeżeli krwawienie nie ustanie do 30 min – należy skontaktować się z lekarzem. Krwotoki wewnętrzne (np. po upadku z wysokości, uderzeniu, zgnieceniu) – jak najszybsze przekazanie poszkodowanego fachowym służbom medycznym.
4. Urazy kręgosłupa Najczęstsze przyczyny: – wypadki komunikacyjne, – upadki z wysokości, – skoki do wody.
Najczęstsze objawy: Kręgosłup szyjny – ograniczona ruchomość głowy, przymusowe ułożenie głowy, ból przy poruszaniu głowy oraz zaburzenia czucia w kończynach górnych i dolnych, niedowłady kończyn górnych i dolnych, zaburzenia oddechowe.
Pierwsza pomoc: Zasadą jest możliwe najskuteczniejsze uruchomienie kręgosłupa. Uzyskuje się je za pomocą deski (noszy) unieruchamiających tułów, kołnierza szyjnego. Przy braku powyższych należy: Ułożyć chorego na równym twardym podłożu, uruchomić głowę i szyję dostępnymi środkami wynoszenie poszkodowanego z samochodu przeprowadzić ostrożnie przy pomocy kilku osób. Przy porażeniu oddechu należy rozpocząć sztuczne oddychanie.
5. Złamania Objawami złamania kończyny mogą być: – zniekształcenia, ból samoistny i uciskowy, nasilający się przy próbach ruchu obrzęk tkanek i krwiak odcinkowe zaczerwienienie lub bladość, – nieprawidłowe ustawienie kończyny, – nieprawidłowa ruchomość
Pierwsza pomoc: Podstawą zaopatrzenia, na miejscu zdarzenia, złamanej kończyny jest jej unieruchomienie. Złamania otwarte należy niezwłocznie zakryć grubym sterylnym opatrunkiem, w żadnym wypadku nie wolno dotykać („nastawiać”) widocznych uszkodzonych kości. Unieruchomić złamaną kończynę stosując zasadę unieruchomienia dwóch sąsiadujących ze złamaniem stawów (np. przy złamaniu kości przedramienia: staw nadgarstkowy i staw łokciowy). Choremu należy podać środki przeciwbólowe, a następnie zapewnić transport do lekarza w celu dokonania fachowych oględzin złamania
ZŁAMANIA KOŃCZYNY GÓRNEJ: Przy złamaniach kości kończyny górnej najprostszym sposobem unieruchomienia jest przybandażowanie jej, zgiętej w stawie łokciowym, do tułowia. Po urazie dłoni, nadgarstka czy przedramienia wystarczające jest oparcie ręki na chuście trójkątnej zawiązanej na szyi.
ZŁAMANIA KOŃCZYNY DOLNEJ: Do unieruchomienia złamanej kończyny dolnej, jako szyna, może być użyta deska, laska, kij itp. Gdy brak odpowiednich materiałów nogę złamaną należy przybandażować do nogi zdrowej. Kończyna dolna powinna być stabilizowana w pozycji wyprostowanej ze stopą zgiętą pod kątem prostym.
6. Zwichnięcia Objawy zwichnięcia – ostry ból występujący w stawie, zniekształcenie stawu, zniesienie lub ograniczenie ruchu w stawie
Pierwsza pomoc: – przyłożyć zimny okład na zwichnięty staw (np. używając altacetu), – unieruchomić staw za pomocą szyny i opaski, – podać środki przeciwbólowe, – przetransportować chorego do lekarza (przy zwichnięciach stawów: kolanowego, – biodrowego i skokowego – w pozycji leżącej).
7. Urazy termiczne, oparzenia Pierwsza pomoc: – przerwać kontakt z czynnikami parzącymi, – zmniejszyć występujący ból przez polewanie czystą, zimną wodą przez kilkanaście minut (oprócz zmniejszenia bólu woda zapobiega powstawaniu głębokich oparzeń) oraz przez podawanie środków przeciwbólowych.
W przypadku oparzenia związkami chemicznymi należy je zmyć pod silnym strumieniem zimnej wody. Zabezpieczyć oparzoną powierzchnię przed zakażeniem poprzez zastosowanie opatrunku (np. jałowa gaza) przy oparzeniach I, II, III stopnia małych powierzchni ciała oraz przez przykrycie czystymi prześcieradłami, serwetami, rozwiniętymi płatami przy wystąpieniu oparzeń na dużych powierzchniach ciała
8. Porażenia prądem elektrycznym Prąd elektryczny oddziałuje na organizm człowieka – miejscowo w postaci oparzenia, ogólnie w postaci zaburzeń rytmu serca, włącznie z niebezpieczeństwem zatrzymania krążenia.
Pierwsza pomoc: natychmiast uwolnić porażonego od działania prądu elektrycznego poprzez: – wyłączenie napięcia właściwego obwodu elektrycznego, – odciągnięcie porażonego od urządzeń będących pod napięciem (z zachowaniem odpowiedniej izolacji). W zależności od stanu porażonego zastosować odpowiednie czynności ratownicze: – przy zatrzymaniu oddechu – sztuczne oddychanie, – przy zatrzymaniu czynności serca – masaż serca.
9. Zatruciach chemiczne Pierwsza pomoc: Przy zatruciach drogą oddechową: – usunąć chorego z miejsca, w którym nastąpiło zatrucie, a następnie wynieść na świeże powietrze, – rozluźnić wszystkie uciskające części ubioru, – zdjąć odzież, gdy istnieje podejrzenie, że mogła ona ulec zanieczyszczeniu środkami trującymi, – zapewnić zatrutemu bezwzględny spokój, – zapewnić choremu warunki umożliwiające ochronę przed utratą ciepłą, w przypadku braku akcji serca i oddychania (bezwzględnie pamiętając o skontrolowaniu drożności dróg oddechowych) rozpocząć sztuczne oddychanie i masaż serca.
Przy zatruciach drogą pokarmową: – usunąć truciznę z żołądka przez spowodowanie wymiotów (drażnienie tylnej ściany gardła lub podanie do wypicia szklanki bardzo słonej wody), – podać odtrutkę (po wystąpieniu wymiotów) np. zwykłą wodę (rozcieńcza i zobojętnia truciznę), zawiesinę węgla aktywnego lub wodny roztwór białka kurzego (dwa białka na szklankę wody)ponowne spowodowanie wymiotów.
